Wat mensen mij over de mens hebben geleerd

Mijn leven kreeg vooral betekenis door de mensen die ik ontmoette. Sommigen liepen maar even met mij mee, anderen bleven jarenlang nabij. Een woord op het juiste ogenblik, een onverwachte helpende hand of een gebaar van vertrouwen kon een richting veranderen. Mijn grootste leermeesters droegen lang niet altijd een belangrijke titel.

Familiefoto uit Mijn Leven — Van links naar rechts: José, Kosta, Claudio, Corinto en ikzelf. Sinds mijn pensioen komen wij dagelijks samen voor koffie of cappuccino, een gesprek en een wandeling.

Als jonge verkoper dacht ik dat ik vooral moest overtuigen. Later ontdekte ik hoeveel belangrijker luisteren was. Achter een klant stond een mens met verwachtingen en zorgen. Achter een medewerker iemand met een eigen gezin, talenten en onzekerheden. Een product kon het begin van een gesprek zijn; vertrouwen bepaalde of de relatie bleef bestaan.

Dale Carnegie en Og Mandino hielpen mij die houding te ontwikkelen. Hun boeken las ik telkens opnieuw, maar de lessen kregen pas betekenis wanneer ik ze toepaste. Eerst proberen te begrijpen. Mijn woord houden. Respect tonen. Ook na een verkoop bereikbaar blijven wanneer er een probleem ontstond. Dat vroeg soms meer geduld dan ik bezat, en ik heb het niet altijd goed gedaan. Toch bleef het mijn streven.

Luisteren betekent voor mij dat ik mijn eigen antwoord even uitstel. Ik probeer te horen wat iemand werkelijk wil zeggen, ook wanneer wij van mening verschillen. Achter boosheid kan verdriet schuilgaan, achter een harde houding onzekerheid. Ik ken nooit alle gebeurtenissen die een ander hebben gevormd. Dat besef helpt mij voorzichtiger te oordelen.

Ondanks verschillen in taal, afkomst en levensbeschouwing ontmoette ik vaak dezelfde verlangens: gezien worden, ergens bij horen, liefhebben en voelen dat het eigen leven betekenis heeft. In een Italiaanse fabriek, bij een caféhouder of tijdens een wandeling kon diezelfde behoefte aan erkenning aanwezig zijn. De menselijkheid waarmee iemand anderen behandelde, maakte op mij meer indruk dan zijn functie of bezit.

Na Marco's overlijden kregen de woorden van Og Mandino over volhouden een andere betekenis. Er viel geen overwinning te behalen die hem kon terugbrengen. Volhouden werd: nog een dag verder leven, aandacht zoeken voor wie naast mij stond en hulp aanvaarden wanneer ik het niet alleen kon. Verdergaan betekende niet dat ik mijn zoon achterliet.

Ook mensen die mij teleurstelden hebben mij iets geleerd. Ik probeerde voorzichtiger te worden zonder iedereen te wantrouwen, en grenzen te stellen zonder mijn hart volledig te sluiten. Dat lukte niet van de ene dag op de andere. Soms had ik tijd nodig om pijn niet in nieuwe pijn te laten veranderen.

Wie ik iets zou willen meegeven, raad ik aan om naast werk en opleiding ook in mensen te investeren. Een reputatie groeit uit wat anderen jarenlang in onze daden herkennen. Vertrouwen ontstaat langzaam, in de kleine momenten waarop wij doen wat wij beloofden.

Mijn dagelijkse ontmoetingen op De Lindeman zijn mij daarom zo dierbaar. Koffie, een gesprek en samen wandelen lijken gewone bezigheden. Toch geven juist die eenvoudige momenten verbondenheid. De waarde van een leven wordt voor mij zichtbaar in wat wij bij elkaar achterlaten.