Toen de werkelijkheid ons inhaalde
Er bestaat een oud gezegde:
‘Succes heeft vele vaders, maar mislukking is een wees.’ Ik weet niet of dat altijd waar is. Wat ik wel weet, is dat er een moment komt waarop een onderneming zo groot en ingewikkeld wordt dat het voor één persoon onmogelijk is om ieder onderdeel volledig te blijven overzien. Dat is precies wat er met Piramedia gebeurde. In het begin volgde ik persoonlijk ieder detail.
Maar naarmate de tijd verstreek, werd dat onmogelijk. Er waren te veel projecten. Te veel vergaderingen. Te veel mensen. Aan de ene kant was dat het bewijs dat we gegroeid waren. Aan de andere kant betekende het dat ik moest leren verantwoordelijkheden aan anderen toe te vertrouwen. Misschien was dat wel een van de moeilijkste lessen van allemaal. Niet omdat ik dacht dat anderen hun werk niet goed deden. Integendeel.
Ik had het voorrecht om met bekwame en toegewijde mensen samen te werken. Maar niemand kijkt ooit met precies dezelfde ogen naar een onderneming als degene die haar heeft opgebouwd. Iedereen ziet een ander deel van dezelfde werkelijkheid. Mijn blik was altijd op de lange termijn gericht. Op wat Piramedia over vijf of tien jaar zou kunnen worden. Anderen moesten zich, volkomen terecht, bezighouden met de uitdagingen van iedere dag. De facturen.
De leveringen. De ontwikkeling van de software. De technische problemen. De deadlines. Beide manieren van denken waren noodzakelijk. Maar van tijd tot tijd botsten ze onvermijdelijk met elkaar. Niet uit slechte bedoelingen. Maar eenvoudigweg omdat ieder van ons naar de onderneming keek vanuit de verantwoordelijkheid die hij droeg. Ik begon ook te begrijpen dat vernieuwing een prijs heeft.
Wanneer je ervoor kiest nieuwe wegen te bewandelen, bestaat er geen handleiding. Niemand kan je met zekerheid vertellen welke beslissing de juiste is. Je leert terwijl je vooruitgaat. Soms door succes. Maar even vaak door fouten. Vandaag schaam ik mij niet voor de fouten die ik heb gemaakt. Integendeel. Wie nooit fouten maakt, heeft waarschijnlijk ook nooit geprobeerd iets werkelijk nieuws te creëren.
In de loop van mijn leven heb ik beslissingen genomen die ik, wanneer ik er vandaag op terugkijk, misschien anders zou hebben genomen. Daarvoor neem ik mijn volledige verantwoordelijkheid. Maar nooit heb ik bewust gehandeld met de bedoeling iemand schade te berokkenen. Iedere beslissing die ik nam, kwam voort uit dezelfde overtuiging: dat we een onderneming konden opbouwen die mensen vooruit zou helpen. Dat verschil is voor mij belangrijk. De prijs die we betaalden, was niet alleen financieel.
Ik begon ook lichamelijk te voelen hoeveel energie alles van mij vroeg. De dagen werden langer. De nachten korter. Zelfs wanneer ik thuis was, bleef mijn hoofd verder werken. Tijdens het avondeten dacht ik nog aan een vergadering van die namiddag. Wanneer ik naar bed ging, zocht ik naar oplossingen voor problemen die de volgende ochtend alweer plaats hadden gemaakt voor nieuwe. Dorina merkte dat natuurlijk. Zij kende mij beter dan wie ook.
Meer dan eens herinnerde ze mij er liefdevol aan dat ik ook aan mezelf moest denken. Maar meestal deed ik dat niet. Omdat ik werkelijk geloofde dat de onderneming mij nodig had. Pas veel later begreep ik dat leidinggeven ook betekent dat je een onderneming leert functioneren zonder alles zelf te willen dragen. Ik zou niet willen dat de lezer denkt dat die jaren alleen maar uit moeilijkheden bestonden. Integendeel. We bleven lachen.
We bleven onze kleine overwinningen vieren. Een tevreden klant. Een geslaagde presentatie. Een nieuw idee dat eindelijk werkte. Dat waren de momenten die ons telkens opnieuw moed gaven. Misschien was het juist daarom dat niemand van ons besefte hoe dicht we bij onze grenzen kwamen. We bleven naar de horizon kijken. En daardoor zagen we niet hoe dicht we intussen bij de afgrond waren gekomen. Het leven waarschuwt ons zelden met loeiende sirenes.
Veel vaker fluistert het. Een afspraak die niet doorgaat. Een project dat langer duurt dan verwacht. Een investering die meer kost dan voorzien. Een belofte die moeilijker waar te maken blijkt dan we hadden gedacht. Afzonderlijk zijn het slechts kleine tegenslagen. Maar wanneer ze zich opstapelen, beginnen ze langzaam de koers van een onderneming te veranderen. Dat is precies wat er bij ons gebeurde. Niet in één week. Zelfs niet in één maand.
Maar stap voor stap. Terwijl wij bleven geloven dat we aan de toekomst bouwden, begon de werkelijkheid ons stilaan in te halen. We beseften het toen nog niet ten volle. En toch stonden we op de drempel van beslissingen die niet alleen onze onderneming zouden veranderen. Ze zouden ook ons leven voorgoed veranderen.