De ondernemer die nog niet wist dat hij er een zou worden
Wanneer ik vandaag terugkijk op die eerste jaren van mijn professionele leven, is dankbaarheid het eerste gevoel dat bij mij opkomt. Ik heb enorm veel geleerd. Niet alleen over koffie. Niet alleen over verkopen. Maar vooral over mensen. Bij FAEMA en later bij Douwe Egberts kreeg ik de kans om heel verschillende klanten en bedrijven te leren kennen. Kleine familiebedrijven. Grote instellingen. Ieder bezoek was anders. Iedere klant had andere verwachtingen. En iedere dag bracht nieuwe ervaringen.
Toch begon diep in mij langzaam iets te groeien. Het was geen ontevredenheid. Het was geen verlangen om zomaar weg te gaan. Het was een droom. Steeds vaker vroeg ik mij af:
‘Wat als ik op een dag iets van mezelf zou opbouwen?’ Niet omdat ik ervan droomde rijk te worden. Geld is nooit de drijvende kracht in mijn leven geweest. Wat mij fascineerde, was iets anders. De vrijheid om mijn eigen ideeën te ontwikkelen. Om nieuwe oplossingen te bedenken. Om zelf verantwoordelijkheid te dragen voor de beslissingen die ik nam. Die manier van denken was eigenlijk al eerder in mij aanwezig geweest. Bij FAEMA.
Bij Douwe Egberts.
Later ook bij Groep Riem. Waar ik ook werkte, ik keek nooit alleen naar wat er al bestond. Ik keek bijna automatisch naar wat beter kon. Soms maakte dat het leven ingewikkelder. Want wie voortdurend mogelijkheden ziet om iets te verbeteren, ziet ook voortdurend dingen die nog gedaan kunnen worden. Ik vond het moeilijk om een probleem zomaar achter mij te laten.
Wanneer ik ’s avonds thuiskwam, stopte mijn werk niet altijd wanneer ik mijn jas uittrok. Mijn hoofd bleef verder werken. Zelfs wanneer we samen aan tafel zaten, dacht ik soms nog aan een klant die ik die dag had bezocht. Aan een machine die eenvoudiger ontworpen kon worden. Aan een probleem waarvoor misschien een betere oplossing bestond. Dorina kende mij. Soms keek ze naar mij en glimlachte.
‘Je bent nog altijd aan het werk... in je hoofd.’ En ze had gelijk. Mijn lichaam zat thuis aan tafel. Maar mijn gedachten reden soms nog altijd over de wegen van België. Niet omdat ik ongelukkig was. Integendeel. Ik hield van mijn werk. Maar nog meer hield ik van het zoeken. Van begrijpen. Van mogelijkheden zien. Van ideeën met elkaar verbinden die op het eerste gezicht misschien niets met elkaar te maken hadden. Veel mensen denken dat iemand ondernemer wordt op de dag dat hij zijn eerste bedrijf opricht.
Vandaag geloof ik dat niet meer. Een ondernemer wordt misschien al veel eerder geboren. Op het ogenblik waarop hij naar iets kijkt en denkt:
‘Er moet toch een betere manier zijn.’ Dat gevoel herkende ik steeds sterker bij mezelf. Ik voelde dat ik niet gemaakt was om mijn hele leven dezelfde routine te blijven volgen. Ik had te veel ideeën. Te veel nieuwsgierigheid. Te veel verlangen om iets te creëren. Sommige mensen vinden rust in zekerheid. Ik vond die vaak in een nieuwe uitdaging. Dat betekende niet dat ik roekeloos was. Integendeel. Ik dacht goed over de dingen na.
Misschien soms zelfs te lang. Maar zodra ik ervan overtuigd was dat een idee goed zat, ging ik ervoor. Ook wanneer anderen twijfelden. Vele jaren later zou ik begrijpen dat juist die eigenschap zowel een van mijn grootste krachten als een van mijn grootste zwakheden zou worden. Want wie ervoor kiest nieuwe wegen te bewandelen, loopt het risico te verdwalen.
Maar hij krijgt ook de kans plaatsen te ontdekken waar hij anders nooit zou zijn gekomen. Terwijl ik door België bleef rijden en mijn klanten bezocht, zag ik bovendien de wereld om mij heen veranderen. De horeca veranderde. De verwachtingen van klanten veranderden. Nieuwe technologieën deden hun intrede. Bedrijven gingen professioneler werken. Ik voelde dat er mogelijkheden ontstonden voor mensen die niet alleen keken naar wat er vandaag bestond, maar ook probeerden te zien wat morgen nodig zou zijn.
Dat vermogen om iets verder te kijken dan de horizon is mij mijn hele leven bijgebleven. Soms liep ik met mijn ideeën enkele jaren voor op mijn tijd. Dat klinkt misschien mooi. Maar in werkelijkheid is het niet altijd een voordeel. Een goed idee dat te vroeg komt, kan even moeilijk zijn als een slecht idee. Niet ieder idee vindt onmiddellijk zijn juiste moment. Sommige ideeën moeten wachten tot de wereld er klaar voor is.
Dat zou ik later meer dan eens ervaren. Maar in die jaren wist ik dat allemaal nog niet. Ik voelde alleen dat mijn verlangen naar zelfstandigheid steeds sterker werd. Langzaam. Niet van de ene dag op de andere. Het groeide zoals een zaadje dat onder de grond wortel schiet. Lange tijd is er niets te zien. Tot op een dag een klein groen scheutje door de aarde breekt. Zo ging het ook bij mij.
Ik wist nog niet welk bedrijf ik ooit zou oprichten. Ik kende de naam nog niet. Ik wist niet welke successen mij te wachten stonden. En zeker niet welke moeilijkheden.
Maar diep in mijn hart voelde ik dat ik op een dag mijn eigen weg zou gaan. Niet om belangrijker te worden dan iemand anders. Niet om beroemd te worden. En ook niet om rijk te worden.
Maar om vrij te zijn. Vrij om naar betere oplossingen te zoeken. Vrij om mijn ideeën een kans te geven. Vrij om verantwoordelijkheid te nemen voor mijn eigen beslissingen. En zelfs vrij om fouten te maken. Want ik heb altijd geloofd dat wie nooit fouten maakt, waarschijnlijk ook nooit de moed heeft gehad iets nieuws te proberen. Ik heb in mijn leven fouten gemaakt. Meer dan één. Er waren momenten waarop ik mensen te snel vertrouwde.
Momenten waarop ik bepaalde dromen langer heb vastgehouden dan misschien goed voor mij was. Momenten waarop mijn enthousiasme sterker was dan mijn voorzichtigheid. Maar iedere fout heeft mij iets geleerd. En zonder die fouten zou ik nooit de man zijn geworden die ik vandaag ben. Misschien is dat de reden waarom ik nu met zoveel rust naar die jaren kan terugkijken. Niet omdat alles altijd goed is afgelopen. Dat is zeker niet zo.
Maar omdat ik weet dat ik altijd geprobeerd heb eerlijk en integer te handelen. Ik probeerde. Ik viel. Ik leerde. En ik ging opnieuw verder. Wanneer ik vandaag terugdenk aan die jonge vertegenwoordiger die door heel België van de ene klant naar de andere reed, zie ik iets wat hij zelf toen nog niet kon zien. Ik zie de ondernemer die hij later zou worden. Hij was er eigenlijk al. In zijn nieuwsgierigheid.
In zijn koppigheid. In zijn ideeën. In zijn verlangen om dingen beter te maken. En in zijn behoefte om ooit zijn eigen weg te kunnen kiezen. Het enige verschil was... Hij wist het zelf nog niet. Soms lijkt het alsof het leven onze toekomst al kent, lang voordat wij ons die zelf kunnen voorstellen. En misschien is dat wel een van de mooiste mysteries van het leven.