Bij Douwe Egberts begon ik koffie met andere ogen te bekijken
Toen ik FAEMA verliet om bij Douwe Egberts te gaan werken, dacht ik dat ik de wereld van de koffie al behoorlijk goed kende. Jarenlang had ik espressomachines geïnstalleerd. Ik kende de cafés. Ik kende de uitbaters. Ik begreep hoe belangrijk een juiste maling en een nauwkeurige afstelling van de machine waren.
Maar al snel besefte ik dat ik slechts een klein deel van het geheel had gezien. Bij Douwe Egberts ontdekte ik een totaal andere wereld. Mijn klanten waren niet langer alleen cafés. Ik bezocht ook scholen, ziekenhuizen, rusthuizen, fabrieken, kantoren en grote professionele keukens. Overal werd koffie in grote hoeveelheden geschonken. Dat betekende dat ik iedere dag heel verschillende mensen ontmoette. Directeurs. Aankoopverantwoordelijken. Chefkoks. Verpleegkundigen. Onderhoudstechniekers. Ieder van hen keek op een andere manier naar koffie.
Voor sommigen was het een moment van troost. Voor anderen was het gewoon een product dat zo efficiënt mogelijk moest worden bereid en geschonken. Zoals altijd luisterde ik. En hoe meer ik luisterde, hoe meer ik besefte dat koffie om veel meer ging dan alleen smaak. Snelheid was belangrijk. Hygiëne was belangrijk. Gebruiksgemak. Eenvoudig onderhoud. Betrouwbaarheid. Ook dat alles maakte deel uit van kwaliteit. Tijdens mijn bezoeken begon mij iets op te vallen wat telkens opnieuw in mijn gedachten terugkwam.
Veel koffiefilters — vooral de kunststof filtersystemen die toen veel werden gebruikt — werkten niet altijd op dezelfde manier. Op vochtige dagen veranderde de doorlooptijd. De koffie liep trager door. Soms ging een deel van het aroma verloren. Op andere momenten klaagden klanten over de kwaliteit zonder te begrijpen waar het probleem werkelijk vandaan kwam. Voor veel mensen was dat gewoon normaal.
Voor mij niet. Ik bleef erover nadenken. Waarom moest het zo? Kon het niet eenvoudiger? Kon het niet beter? Die vragen bleven door mijn hoofd gaan, lang nadat mijn werkdag voorbij was. Wanneer ik thuiskwam, begon ik te tekenen. Te experimenteren. Nieuwe mogelijkheden te bedenken. Niemand bij Douwe Egberts had mij gevraagd dat te doen. Ik werkte er in stilte aan, in mijn vrije tijd, omdat ik ervan overtuigd was dat er een betere oplossing mogelijk moest zijn.
Dorina zag mij vaak hele avonden verdiept in mijn ideeën. De tafel lag vol met vellen papier. Schetsen.
Aantekeningen. Nieuwe concepten. Soms werkte iets. Veel vaker niet. Maar iedere poging — ook wanneer ze mislukte — bracht mij een stap dichter bij een mogelijke oplossing. Na vele experimenten begon langzaam een idee vorm te krijgen. Een idee waar ik werkelijk enthousiast over werd. Een papieren filter waarin de juiste hoeveelheid gemalen koffie al vooraf was aangebracht.
Eenvoudig. Hygiënisch. Iedere keer precies afgemeten. En vooral... In staat om telkens opnieuw een constante kwaliteit te leveren. Om mijn idee te testen, bouwde ik zelfs een eenvoudig prototype dat automatisch verschillende van die vooraf gevulde papieren koffiefilters kon gebruiken. Het was verre van perfect. Maar het werkte. Ik had zelfs meer dan honderd van die papieren koffiefilters gemaakt om mijn idee te kunnen testen. Ik was ervan overtuigd dat het mogelijkheden bood.
Toen ik mijn project uiteindelijk bij Douwe Egberts voorstelde, hoopte ik dan ook dat men dezelfde mogelijkheden zou zien die ik erin zag. Er werd naar mij geluisterd. Maar de reactie was niet wat ik had gehoopt. Voor het bedrijf bood mijn project op dat ogenblik onvoldoende meerwaarde. De problemen met de bestaande filtersystemen waren ondertussen grotendeels opgelost en men zag geen reden om een nieuwe richting in te slaan.
Ook speelde mee dat een dergelijk systeem mogelijk naast andere bestaande koffieoplossingen van het bedrijf zou komen te staan. Zakelijk kon ik begrijpen dat een groot bedrijf zijn eigen prioriteiten had. Maar menselijk was ik teleurgesteld. Ik had zoveel avonden aan dat project gewerkt. Niet omdat iemand mij ervoor betaalde. Niet omdat het mijn opdracht was.
Maar omdat ik geloofde dat ik iets had gevonden wat beter kon. Toen bleek dat mijn idee voor het bedrijf weinig toegevoegde waarde had, raakte mij dat meer dan ik aanvankelijk wilde toegeven. Die teleurstelling speelde mee in mijn beslissing om Douwe Egberts te verlaten. Maar er was ook een heel praktische reden.
Dorina en ik bouwden aan onze toekomst. We wilden een eigen huis kopen in Heusden-Zolder, waar zij les kon geven aan het Atheneum.
Daarvoor hadden we financiële zekerheid nodig. Ik kreeg de mogelijkheid om als verkoper bij Groep Riem aan de slag te gaan. Daar kon ik, afhankelijk van mijn resultaten, drie tot vier keer meer verdienen dan bij Douwe Egberts. Voor een jonge man die een gezin wilde opbouwen en een huis wilde kopen, was dat verschil enorm. Mijn beslissing om te vertrekken was daarom een combinatie van twee dingen. Teleurstelling over een idee waarin ik sterk had geloofd.
En de verantwoordelijkheid om vooruit te denken aan de toekomst van mijn gezin. Ik verliet Douwe Egberts uiteindelijk met gemengde gevoelens. Ik was dankbaar voor alles wat ik er had geleerd. Maar tegelijkertijd voelde ik dat het tijd was om verder te gaan. Vele jaren later verschenen koffiepads op de markt en veranderden zij de manier waarop miljoenen mensen thuis koffie bereidden.
Door de jaren heen hebben mensen mij soms gevraagd of ik ooit het gevoel heb gehad dat ik erkenning ben misgelopen. Mijn antwoord is altijd hetzelfde geweest. Nee. Ik had geen erkenning nodig. Ik weet wat ik heb onderzocht. Ik weet welke ideeën ik heb ontwikkeld. Of anderen daar later door geïnspireerd zijn geraakt of niet, weet ik oprecht niet. En vandaag doet dat er voor mij ook niet meer toe. Wat voor mij telt, is iets veel belangrijkers.
Opnieuw had ik een les geleerd die mij de rest van mijn leven zou bijblijven. Durf vragen te stellen. Durf te experimenteren. En wees nooit bang om een idee te onderzoeken — zelfs wanneer nog niemand anders erin gelooft. Maar ik leerde ook iets anders. Een mens leeft niet alleen van ideeën. Er komt een ogenblik waarop hij verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn gezin en keuzes moet maken die misschien niet alleen door passie, maar ook door de werkelijkheid worden bepaald.
Mijn vertrek bij Douwe Egberts was zo’n keuze. Een deur ging dicht. Een andere ging open. En zonder dat ik het toen kon weten, bracht die volgende stap mij opnieuw dichter bij de ondernemer die langzaam in mij aan het groeien was. Niet ieder idee verandert de wereld.
Maar ieder idee dat je met overtuiging volgt, leert je iets over jezelf. En misschien is dat wel het grootste geschenk dat mijn jaren bij Douwe Egberts mij hebben gegeven.